Ayodhya Kanda Sarga 17 – ayōdhyākāṇḍa saptadaśaḥ sargaḥ
|| rāmāgamanam ||
sa rāmō rathamāsthāya samprahr̥ṣṭasuhr̥jjanaḥ |
patākādhvajasampannaṁ mahārhāgarudhūpitam || 1 ||
apaśyannagaraṁ śrīmānnānājanasamākulam |
sa gr̥hairabhrasaṅkāśaiḥ pāṇḍurairupaśōbhitam || 2 ||
rājamārgaṁ yayau rāmaḥ madhyēnāgarudhūpitam |
candanānāṁ ca mukhyānāmagarūṇāṁ ca sañcayaiḥ || 3 ||
uttamānāṁ ca gandhānāṁ kṣaumakauśāmbarasya ca |
aviddhābhiśca muktābhiruttamaiḥ sphāṭikairapi || 4 ||
śōbhamānamasambādhaistaṁ rājapathamuttamam |
saṁvr̥taṁ vividhaiḥ paṇyairbhakṣyairuccāvacairapi || 5 ||
dadarśa taṁ rājapathaṁ divi dēvapathaṁ yathā |
dadhyakṣatahavirlājairdhūpairagarucandanaiḥ || 6 ||
nānāmālyōpagandhaiśca sadā:’bhyarcitacatvaram |
āśīrvādānbahūn śr̥ṇvansuhr̥dbhiḥ samudīritān || 7 ||
yathā:’rhaṁ cāpi sampūjya sarvānēva narānyayau |
pitāmahairācaritaṁ tathaiva prapitāmahaiḥ || 8 ||
adyōpādāya taṁ mārgamabhiṣiktō:’nupālaya |
yathā sma lālitāḥ pitrā yathā pūrvaiḥ pitāmahaiḥ || 9 ||
tataḥ sukhataraṁ rāmē vatsyāmaḥ sati rājani |
alamadya hi bhuktēna paramārthairalaṁ ca naḥ || 10 ||
yathā paśyāma niryāntaṁ rāmaṁ rājyē pratiṣṭhitam |
tatō hi naḥ priyataraṁ nānyatkiñcidbhaviṣyati || 11 ||
yathābhiṣēkō rāmasya rājyēnāmitatējasaḥ |
ētāścānyāśca suhr̥dāmudāsīnaḥ kathāḥ śubhāḥ || 12 ||
ātmasampūjanīḥ śr̥ṇvanyayau rāmō mahāpatham |
na hi tasmānmanaḥ kaściccakṣuṣī vā narōttamāt || 13 ||
naraḥ śaknōtyapākraṣṭumatikrāntē:’pi rāghavē |
yaśca rāmaṁ na paśyēttu yaṁ ca rāmō na paśyati || 14 ||
ninditaḥ sa vasēllōkē svātmā:’pyēnaṁ vigarhatē |
sarvēṣāṁ hi sa dharmātmā varṇānāṁ kurutē dayām || 15 ||
caturṇāṁ hi vayasthānāṁ tēna tē tamanuvratāḥ |
catuṣpathāndēvapathāṁścaityānyāyatanāni ca || 16 ||
pradakṣiṇaṁ pariharanjagāma nr̥patēḥ sutaḥ |
sa rājakulamāsādya mēghasaṅghōpamaiḥ śubhaiḥ || 17 ||
prāsādaśr̥ṅgairvividhaiḥ kailāsaśikharōpamaiḥ |
āvārayadbhirgaganaṁ vimānairiva pāṇḍaraiḥ || 18 ||
vardhamānagr̥haiścāpi ratnajālapariṣkr̥taiḥ |
tatpr̥thivyāṁ gr̥havaraṁ mahēndrabhavanōpamam || 19 ||
rājaputraḥ piturvēśma pravivēśa śriyā jvalan |
sa kakṣyā dhanvibhirguptāstisrō:’tikramya vājibhiḥ || 20 ||
padātiraparē kakṣyē dvē jagāma narōttamaḥ |
sa sarvāḥ samatikramya kakṣyā daśarathātmajaḥ |
sannivartya janaṁ sarvaṁ śuddhāntaṁ punarabhyagāt || 21 ||
tataḥ praviṣṭē piturantikaṁ tadā
janaḥ sa sarvō muditō nr̥pātmajē |
pratīkṣatē tasya punarvinirgamaṁ
yathōdayaṁ candramasaḥ saritpatiḥ || 22 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptadaśaḥ sargaḥ || 17 ||
